Onderhoud kapitaalgoederen

Wegen, pleinen, bruggen, riolering, water en groen in Leeuwarden worden jaarlijks onderhouden.

Groot en kleinschalig onderhoud aan wegen

Gemiddeld is binnen de gemeente Leeuwarden het niveau ‘basis’ (rapportcijfer 5,5 tot 7,5) net niet gerealiseerd. Er zijn in 2019 grootschalige onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd aan de Poptawei, de Aldlânsdyk, Hempenserweg, Weideflora, fietspad Brédyk en o.a. de Egelantiersstraat. Daarnaast hebben ook kleinschaligere onderhouds- en herstelwerkzaamheden plaatsgevonden.

Watergangen verbeterd en poldergemaal vernieuwd

Naast de (reguliere) hekkelwerkzaamheden aan de watergangen en vijvers zijn er baggerwerkzaamheden uitgevoerd in Wergea en in de opvaart naar Goutum.

In samenwerking met Wetterskip Fryslân is de (water)doorstroming van Westeinde en het Leeuwarder bos verbeterd door de aanleg van een grote inlaat en diverse stuwen. Verder is het poldergemaal Jachthavenlaan vernieuwd en overgedragen aan Wetterskip Fryslân.

Brug- en walkering-onderhoud en smart bridge Stephensonviaduct gestart

De inhaalslag achterstallig onderhoud in voormalig Boarnsterhim is in 2019 nagenoeg afgerond, diverse bruggen zijn opgeknapt of vervangen. Verder is in 2019 aan het gehele areaal van bruggen qua onderhoud gewerkt, zoals het vervangen van dekken, leuningen en voegovergangen en het uitvoeren van schilderwerk. Groot onderhoud is o.a. uitgevoerd aan de Slauerhoffbrug, drie beweegbare bruggen in Goutum-Noord en aan de onderdoorgang bij het station Camminghaburen.

De voorbereiding voor het project Smart Bridge/Tûke brêge Stephensonviaduct is gestart. Met behulp van sensoren worden de belastingen en de doorbuigingen van het viaduct gemonitord.

Er is groot onderhoud/vervanging van walkeringen uitgevoerd bij onder andere Staniastate, Garde Jagerswei Grou en een deel van de damwand langs de Swettehaven en de Kurkmeer ter hoogte van de Anne Vondelingweg. Daarnaast is er veel kleinschalig onderhoud uitgevoerd.

Onderhoud en aanleg openbare verlichting overgedragen

In 2019 vond de ontvlechting plaats van de overeenkomst voor aanleg, beheer en onderhoud openbare verlichting uit 1987. De aanleg en het onderhoud van openbare verlichting is gezamenlijk met andere gemeenten en de Provincie Fryslân aanbesteed door de Coöperatie Openbare Verlichting en Energie Fryslân (OVEF). Hiermee is gefaseerd het gehele onderhoud en de aanleg van de verlichting binnen de gemeente overgegaan. Zowel de directievoering op onderhoud als het bestandsbeheer is vanaf 2019 ondergebracht bij de coöperatie OVEF.
Tevens is er gewerkt aan een nieuw beleidsplan openbare verlichting. Dit zal begin 2020 voorgelegd worden voor vaststelling.

Inzet op biodiversiteit

Bij het maaibeheer is in 2019 verder ingezet op verhoging van de biodiversiteit. Online is de maai-kaart gepubliceerd, zodat de bewoners het maai-regime in hun eigen omgeving kunnen zien.
In 2019 zijn naast de verschillende kleinschalige groenbeheeractiviteiten ook groenprojecten uitgevoerd.

Vervanging en herplant bomen

Op veel plaatsen zijn ter vervanging of bij projecten nieuwe bomen aangeplant, o.a. bij het Vrijheidsplein, Grovestins en de Wybrand de Geeststraat en de Harlingerstraatweg. De grootschalige aanpak van de herinrichting groen in Camminghaburen-Noord is uitgevoerd.

Er is met de kap begonnen van de door essentaksterfte afgestorven bomen in bospercelen en een groot deel is herplant in de vorm van een gemengd loofbos. Dit is minder vatbaar voor ziekten en plagen en biedt een hogere biodiversiteit. Overigens breidt de ziekte zich nog verder uit, waarmee een groter aantal bomen wordt bedreigd. In 2019 is door een extern bedrijf een gedetailleerde inspectie gedaan naar de essentaksterfte. In 2020 volgt de definitieve rapportage.

Belang van bomen voor ecosysteem

Om verder inzicht te krijgen in de waarde van groen is er in 2019 gestart met het uitrekenen van de baten van het bomenbestand in de hele gemeente. Dit is gedaan met de Bomenmonitor en I-Tree. Ook is er een afstudeeronderzoek gestart naar hoe het bomenbestand kan bijdragen aan vijf belangrijke ecosysteemdiensten.

Invasieve exoten bestreden

In het groen is er ook weer ingezet gepleegd op de eikenprocessierups, de reuzenberenklauw en de Japanse duizendknoop. Bij al deze plagen zijn er meerdere methoden ingezet om te ontdekken welke het meest effectief is.

Meer weten? Lees de toelichting op Onderhoud kapitaalgoederen.

Cijfers en grafieken

Onderhouden areaal in 2019 (x € 1.000)

Begroting 2019 na wijzigingJaarrekening 2019Resultaat 2019
Onderhoud wegen 8.1357.857278
Onderhoud van ca. 786ha verhardingOnderhoud van ca. 786ha verharding
Riolering10.3269.822504
Onderhoud van ca.  540 km riool
Onderhoud van ca. 12.100 inspectieputten
Schoonmaken van ca. 49.250 straatkolken
Reinigen van ca. 100 km riool
Vervangen van ca. 8,0 km riool
Kunstwerken3.0213.036-15
37 beweegbare bruggen 
678 vaste bruggen, tunnels, viaducten en steigers
200 overige objecten (trappen, vlonders, duikerbruggen aanlegvoorzieningen, e.d.)
Water2.2062.211-5
13,6 km walmuren
27,6 km zware walbeschoeiing
55,1 km lichte walbeschoeiing
460 ha wateroppervlak (meren, kanalen en vaarten)
215 km (berm)sloot
Groen10.32610.117209
Leeuwarder Bos (ca. 110 ha), Hempenser Bos (110 ha), Diverse locaties bos voormalig Boarnsterhim (ca. 5 ha)
Gras ca. 227 ha 
Gazons ca. 163 ha 
Beplanting ca. 117 ha 
Bomen ca. 48.000
Reiniging verhardingen1.9902.197-207
Schoonhouden wegen en pleinen
Onkruidbestrijding op ca. 258 ha 
Zwerfvuilbestrijding98110-12
Zwerfvuilbestrijding op 356 ha
Totaal36.10235.350752