Leeuwarden duurzaam

Leeuwarden zette in 2019 belangrijke stappen op weg naar een duurzamer Leeuwarden. De koers naar duurzame energie en duurzame warmte werd uitgezet. Zeker 500 woningen werden verduurzaamd. De Energiecampus is geopend. Het eerste tiny forest in Bilgaard is gerealiseerd. En duurzaam en gezond voedsel staat steeds meer in de belangstelling.

Zorgen voor betaalbare en groene energie voor iedereen

De EnergieCampus is in 2019 geopend. Leeuwarden heeft de kwartiermaker voor de Friese Regionale Energiestrategie (RES) geleverd en een Warmtegids vastgesteld. Er is een overeenkomst met Ennatuurlijk gesloten voor de verdere ontwikkeling van een warmtenet dat gevoed zal worden met warmte uit een geothermie-bron. De gemeente verbeterde de energetische waarde van eigen panden door te isoleren en zonnepanelen te plaatsen.

Versneld verduurzamen bebouwde omgeving

Meer zonnepanelen

Het online gemeentelijk energieloket draagt goed bij aan het verduurzamen van sociale en particuliere woningen. Hier werden veel vragen gesteld over zonnepanelen, energiebesparing en vervangen beglazing. Zeker 500 woningeigenaren realiseerden enige vorm van verduurzaming in de woning. Er zijn in 2019 ruim 300 aanvragen voor een duurzaamheidslening gedaan, voornamelijk gericht op de aanschaf van zonnepanelen. Ook de beide corporaties hebben in 2019 ruim 500 woningen verduurzaamd.

Nieuwe initiatieven tot woningverduurzaming

In de Oranjewijk en Goutum wordt door bewoners gezocht naar alternatieven voor aardgas. De energiecoöperatie Oranjewijk gaat de wijk voordragen voor een Proeftuin subsidie van het Rijk. Samen met energiecoöperatie Grieneko uit Baard en omstreken is het tot een concrete pilot gekomen, waarin de bewoners van de dorpen worden geïnformeerd over woningverduurzaming.

De gemeente heeft verschillende wijkinitiatieven ondersteund met een financiële bijdrage.

Energie bespaard door inzet energiecoaches

In 2019 heeft de gemeente 2 nieuwe tijdelijke energiecoaches aangesteld, afkomstig uit de bijstand. Door spontane aanmelding en via campagnes rondom waterbesparende douchekoppen en “Led it glow” hielpen de 3 energiecoaches veel huishoudens met besparen. In 2019 waren dat er in totaal 525. Het energiebewustzijn nam enorm toe.

Leefomgeving klimaatbestendig inrichten

Eerste stappen gezet naar klimaatbestendigheid

In de periode 2019 zijn de voorbereidingen gestart om te komen tot een uitvoeringsagenda klimaatadaptatie en een toekomstbestendige Friese waterketen. Door bewoners en bedrijven is goed gebruik gemaakt van de subsidieregeling klimaatbewust Leeuwarden. In totaal zijn er 105 subsidieaanvragen gehonoreerd, variërend van vergroening van tuinen en de aanschaf van regentonnen tot de aanleg van groene daken.

Uitvoering bodemconvenant

Een vitale bodem is van belang voor een gezonde en groene leefomgeving en een sterke natuur en landbouw. Daarom wordt uitvoering gegeven aan het Bodemconvenant 2016-2020, dat gaat over beheer en gebruik van bodem, spoedlocaties en bodeminformatiebeheer. Er zijn ondermeer een aantal bodemsaneringsprojecten uitgevoerd en er is een nieuwe bodembeheernota opgesteld.

Advies tegen gaswinning

In 2019 is de gemeente door het ministerie van EZK benaderd om advies over verruiming van de gaswinningsplannen voor vier winningslocaties. Er is conform het collegeprogramma geadviseerd tégen gaswinning.

PAS: geen negatieve stikstofeffecten in De Alde Feanen en de Waddenzee

In mei 2019 verklaarde de Raad van State de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) buiten werking. In Nederland werden daardoor veel projecten stilgelegd. Projecten mogen geen negatief effect hebben op een stikstofgevoelig Natura 2000 gebied. In De Alde Feanen en de Waddenzee blijkt dat niet het geval. Die projecten konden dus doorgaan.

PFAS: goede modus gevonden om projecten voort te laten duren

Op 8 juli 2019 werd er landelijk een “Tijdelijk handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie” (PFAS = poly- en perfluoralkylstoffen) vastgesteld. Dit zorgde voor de nodige problemen, zoals vertraging en hogere kosten voor lopende projecten. Later werd de norm voor PFAS in grond opgehoogd en was er weer meer mogelijk. De gemeente heeft een goede modus gevonden om projecten door te laten gaan. Zo is er een tijdelijk gronddepot opgericht op bedrijfsterrein Zwette VI en zijn er werkafspraken gemaakt over invulling van het tijdelijk handelingskader bij gemeentelijke projecten.

Duurzame landbouw bevorderd

Samenwerken aan natuurinclusief platteland

De gemeente draagt bij aan meer natuurinclusief platteland in It Leechlân, De Lege Geaën, Skrok en Skrins en Reduzum. Hierin wordt samengewerkt met de gemeenten Súdwest-Fryslân en De Fryske Marren, het Wetterskip en de provincie Fryslân. De gebieden passen qua thematiek en aanpak binnen de regiodeal Natuurinclusieve Landbouw, een belangrijke financieringsbron voor projecten in genoemde gebieden. Voor It Leechlân en De Lege Geaën is aangehaakt bij het proces dat daar is gestart vanuit de Veenweidevisie.

Onderzoek naar biodiversiteit in It Leechlân

In It Leechlân is in 2019 onderzoek gedaan naar de biodiversiteit en natuurwaarden in het gebied. De gemeente is op de hoogte van de funderingsproblematiek (voor woningen op houten palen) in het veenweidegebied. De doorwerking hiervan zal onder andere zijn weerslag vinden in het nieuwe uitvoeringsprogramma veenweide 2020-2030.

Bodemonderzoek in De Lege Geaën

Uit bodemonderzoek in De Lege Geaën (regio Sneekermeer-West) is gebleken dat de bodemdaling gering is. Daarom wordt het gebied vanuit de Veenweidevisie niet meer als kansrijk aangemerkt. Een initiatiefgroep van boeren uit het gebied blijft samen met de overheden werken aan vitale landbouwbedrijven en een natuurinclusief platteland.

Stadslandbouw in Techum en tiny forest in Bilgaard

Er is een onderzoek gestart naar een nieuwe stadslandbouwlocatie in de buurt van Techum. Het plan wordt in 2020 nader uitgewerkt. Het eerste tiny forest is gerealiseerd bij Integraal kindcentrum Prins Maurits in Bilgaard. In 2020 worden nog 2 bosjes aangelegd bij scholen.

Er komt een landbouwloket

Mede op basis van gesprekken die met een aantal agro-ondernemers in Leeuwarden zijn gevoerd, is het idee van een landbouwloket ontstaan. Met de uitwerking van dit loket gaan we in 2020 aan de slag.

Betere voeding bevorderd

Lokale Voedselagenda en World food week

In 2019 is de gemeentelijke Voedselagenda vastgesteld. Het hoofddoel van de Voedselagenda is dat meer inwoners van de gemeente Leeuwarden kiezen voor duurzaam en gezond voedsel. Wat mensen eten heeft direct en indirect doorwerking op de publieke gezondheid, klimaatverandering, de kwaliteit van de natuur en het landschap en de verdiensten van agrariërs. Daarom werd samen met heel veel maatschappelijke partijen, kleine ondernemers, overheden en vrijwilligers in oktober 2019 succesvol de World Food Week georganiseerd.

Citydeal Voedsel op de stedelijke agenda

In het kader van de Voedselagenda nam Leeuwarden deel aan de citydeal “Voedsel op de stedelijke agenda”. Het betrof een samenwerking tussen 12 steden, de provincie Gelderland, en de ministeries EZK, BZK en VWS. Eind 2019 is de citydeal geëvalueerd. De aanbevelingen en geleerde lessen vormen een verdere basis voor de gemeente om betere voeding in Leeuwarden te bevorderen.

Meer weten? Lees de toelichting op Leeuwarden duurzaam.